• 17 december 2013
  • Door: Coen Toebosch

De commissie Rinnooy Kan zal een advies uitbrengen aan de minister van OC&W over de positie deeltijdonderwijs en de bekostiging ervan. Ondanks het krachtige taalgebruik en heldere beleidsvoornemen van Halbe Zijlstra blijkt het geen gemakkelijke klus om met een gedragen advies te komen. Zelfs niet met meesterbemiddelaar Alexander Rinnooy Kan als voorzitter.

Bekostigd en onbekostigd onderwijs; appels met peren vergelijken

Eigenlijk is het probleem heel eenvoudig. Iedereen weet dat je geen appels met peren kunt vergelijken, alhoewel het allebei fruit is. Zo kun je bekostigd en onbekostigd onderwijs niet met elkaar vergelijken alhoewel het allebei onderwijs is. In eerste instantie spreek je een andere taal daar kom je pas na een tijdje achter, dan loop je dus vertraging op. Een paar voorbeelden:

  1. Hoe zit het eigenlijk met het rendement van deeltijdonderwijs?
    Bekostigden: 60% van de instroom heeft na vier jaar een diploma.
    Onbekostigden : gemiddeld rond 90% rond zijn module succesvol af en dat levert voor ons een rendement op van 10% nettomarge op dat project.
  1. Wat verstaan jullie onder kwaliteit?
    Bekostigden: dat we voldoen aan de eisen van het NVAO, dat we hoog scoren in ranking. Ook bildung (vorming) en onderzoek zijn belangrijk.
    Onbekostigden: dat we zo hoog mogelijke leeropbrengst realiseren tegen een zo gering mogelijke investering.

Daarnaast is het ook raar dat cursisten € 4000,- schijnen te betalen voor een onbekostigde opleiding terwijl je bij de hogeschool op de hoek precies dezelfde opleiding kunt volgen voor €1500. Tot overmaat van ramp blijkt ook nog eens dat er evenveel cursisten van beide wegen gebruik maken.

Hoe komt dan al die spraakverwarring?

De verklaring is even eenvoudig als verwarrend. We hebben nu eenmaal andere klanten! Het zijn voor een deel dezelfde doelgroepen maar de klanten zijn anders. Vroeger zeiden we het al: wie betaalt bepaald en is dus de klant. In het onbekostigde is meestal de werkgever van de cursist de klant. In het bekostigde is de overheid, in deze het ministerie van OC&W, voor tenminste 75% de klant. Iedereen weet dat je klant bepalend is voor je strategie, organisatie en cultuur. Dat kun je ook heel goed zien als je in deze sector werkt of er gewoon een keer rond loopt. Er werken in beide systemen totaal andere mensen, met geheel andere processen en systemen op een andere manier met elkaar samen aan een andere opdracht.

Wederzijds respect

Vanuit dit vertrekpunt kan er worden gesproken en kunnen oplossingen worden bedacht voor de invoering van een nieuw systeem van bekostiging of organisatie van deeltijdopleidingen. Een belangrijke voorwaarde is dan wel begrip en respect voor de totaal verschillende perspectieven. Ik vind persoonlijk dat het daar in het verleden aan heeft ontbroken, aan wederzijds respect. Er is sowieso weinig gesproken over deeltijdonderwijs en de kwaliteit daarvan. Te lang is het deeltijdonderwijs eenzijdig bezien vanuit het perspectief van het bekostigde bekostigde onderwijs. Dat is een eenzijdig perspectief en heeft de kwaliteit van het deeltijdonderwijs als zodanig niet geholpen. Mede dankzij de lobby van het NRTO (onbekostigd onderwijs) en de standpunten van Halbe Zijlstra is daarna nu verandering in gekomen.

Wat het advies van de commissie Rinnooy Kan ook gaat zijn en welke experimenten daaruit mogen voortvloeien, het gesprek tussen bekostigd en onbekostigd onderwijs is pure winst voor de kwaliteitsverbetering van deeltijdonderwijs. Omdat de verschillen zo groot zijn kunnen beide partijen heel veel van elkaar leren en dat is belangrijk voor de noodzakelijke kwaliteitsverbetering van deeltijd onderwijs en de bijdrage die dat oplevert voor een leven lang leren. Indien partijen onder druk weer hun gebruikelijke stellingen gaan innemen en politiek en financiën de agenda’s gaan bepalen dan is de hele exercitie zinloos geweest. Ik ga er niet vanuit dat dat gebeurt maar vaak blijkt dat partijen onder politieke of maatschappelijk druk weer terugvallen in hun oude patronen.

Coen Toebosch is algemeen Directeur Avans+ en is te volgen op Twitter via @CoenToebosch.

Plaats ook een reactie

CAPTCHA This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.