Skip to main content

Persoonsgerichte zorg in de huisartsenpraktijk

  • 03 januari 2020
  • Door: Yvonne Bello

Uit onderzoek blijkt dat de meeste zorgvragers samen met de zorgverlener willen beslissen. Toch blijkt dat in de praktijk lastig. Als een zorgvrager vertelt, onderbreekt de zorgverlener gemiddeld al na zo’n 14 seconden. Zou dat bij jou in de praktijk ook zo zijn? En bied je ook persoonsgerichte zorg?

Wat is persoonsgerichte zorg

Persoonsgerichte zorg is zorg waarbij het leven centraal staat en niet de ziekte. Zelfmanagement, samen beslissen en een stappenplan als werkwijze, zodat het een proces wordt van samen beslissen door zorgvrager en zorgverlener. De zorgvrager brengt ervaringskennis in en de zorgverlener professionele deskundigheid, zodat een heldere verdeling van taken en verantwoordelijkheden ontstaat. Het is daardoor de basis voor zelfmanagement. Zelfregie van de zorgvrager staat centraal en wordt waar mogelijk en gewenst vergroot. Zelfmanagement is hierin het zodanig omgaan met de chronische aandoening dat de aandoening optimaal wordt ingepast in het leven van de zorgvrager. Het betekent zelf kunnen kiezen in hoeverre de zorgvrager de regie over het leven in eigen hand houdt en keuzes maakt over hoe beschikbare zorg wordt ingezet, om daarmee een optimale kwaliteit van leven te bereiken of te behouden.

Waarom persoonsgerichte zorg

Bij persoonsgerichte zorg hebben zorgvragers meer controle over hun ziekte en gezondheid, zijn goed geïnformeerd en meer betrokken bij de keuzes in behandeling. Persoonsgerichte zorg helpt mensen met een chronische ziekte beter om te gaan met hun aandoening. Niet de ziekte staat daarbij centraal, maar het functioneren van de mens zelf, de levenssituatie en de leefstijl. De focus ligt daarbij op gezondheid en gedrag en niet meer alleen op ziekte en zorg.

Persoonsgerichte zorg wordt nog weinig toegepast

In de praktijk, de huisartsenpraktijken, wordt persoonsgerichte zorg nog weinig toegepast. Waarom is het toepassen van persoonsgerichte zorg zo moeilijk? Persoonsgerichte zorg vraagt van zorgverleners een andere, open en coachende stijl van communiceren. Zo’n gedragsverandering kost tijd, zowel bij zorgverleners als bij zorgvragers. Aan die gedragsverandering bij zorgverleners wordt wel aandacht besteed, maar de rol van de zorgvragers veranderen, vereist ook het anders inrichten van de organisatie, passende tools ontwikkelen en dus een systeembenadering.

Wat is nodig voor persoonsgerichte zorg

Persoonsgerichte zorg hoeft zich niet alleen te richten op de behoeften van de complexe chronische zorgvragers, juist bij de grote groep minder complexe chronisch zieken is zelfmanagement en preventie goed toe te passen.

self care

Met persoonsgerichte zorg kun je beter afstemmen op individuele wensen en behoeften van de zorgvrager. Persoonsgerichte zorg krijg je door als zorgverlener de zorgvrager te faciliteren bij zelfmanagementondersteuning en het werken met een individueel zorgplan. Door meer  zelfmanagement bij zorgvragers wordt de zorg ontlast en krijgen mensen meer eigen regie. Dat is hard nodig met de toenemende vraag naar zorg doordat er steeds meer ouderen komen.

Tijdsdruk belemmert zorgverleners om persoonsgerichte zorg te verlenen. Die belemmering kan afnemen door samen eerst het belangrijkste te bespreken, elke zorgvrager in maatwerk de juiste hoeveelheid tijd voor een consult te geven, toegespitst op situatie en behoeften en door te zorgen voor een goed ICT systeem en betere administratieve ondersteuning van de zorgverlener.

Verder is het van belang te weten wat de behoefte van de zorgvragers is, zodat samen met zorgverleners een passend aanbod kan worden ontwikkeld. Daar hoort ook zorg- en welzijnaanbod  buiten het traditionele zorgaanbod bij, die samen met zorgvragers in het netwerk gerealiseerd kunnen worden, zoals wandelgroepen en een educatieprogramma.

Hoe realiseer je persoonsgerichte zorg

Persoonsgerichte zorg realiseer je door in een proces samen met de zorgvrager te beslissen welke zorg en behandeling de zorgvrager krijgt, waarbij de zorgverlener een coachende rol heeft. Op deze manier is de zorgvrager beter geïnformeerd, heeft meer vertrouwen, is tevreden over de behandeling en toont meer therapietrouw. Vooral als er iets te kiezen valt voor de zorgvrager, via aangeboden opties die de zorgvrager met de zorgverlener bespreekt en vaststelt.

De reis door het zorgproces van de zorgvrager, de ‘patient journey’ kun je als uitgangspunt nemen als je persoonsgerichte zorg gaat invoeren. Dat geeft inzicht in de verschillende momenten in het zorgproces en maakt het dagelijks leven met een chronische aandoening inzichtelijk. Zo wordt duidelijk op welke momenten zelfmanagementondersteuning het beste ingepast kan worden in het zorgproces en op welke manier.

Actieve betrokkenheid van zorgvragers staat centraal, maar persoonsgerichte zorg heeft een systeembenadering en ook een cultuurverandering nodig. Allereerst heeft de huisartsenpraktijk of zorggroep een visie nodig op persoonsgerichte zorg. Vervolgens is een concreet plan nodig. En zorgverleners zullen moeten leren om zorgvragers de ruimte te geven om samen te beslissen. Met een opleidingstraject op maat, uitgaand van visie en gewenste organisatiecultuur, maar ook door zich de nieuwe manier van werken eigen te maken door na afloop van het opleidingstraject het geleerde in de praktijk te brengen. Intervisie, feedback uit het netwerk en ambassadeurs binnen de organisatie kunnen helpen om de nieuwe manier van werken blijvend toe te passen.

Wil je meer informatie over onze mogelijkheden voor een incompanytraject op maat, gericht op het implementeren van persoonlijke zorg in je organisatie? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek. Info@avansplus.nl of bel 0900-110 10 10.

Plaats ook een reactie

CAPTCHA Deze vraag dient om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam-inzendingen te voorkomen.