• 21 augustus 2013
  • Door: Rita Heinen

In opdracht van het ministerie VWS heeft de commissie de Winter dit voorjaar een advies uitgebracht voor een nieuw basistakenpakket JGZ. De inhoud van het advies “Een stevig fundament” bevat naast de visie van de commissie op de JGZ, een aanbeveling voor JGZ taken in samenhang met andere onderdelen van zowel de zorg voor jeugdigen als de gezondheidszorg.

Wat hebben jeugdigen nodig?

Het advies sluit aan bij actuele ontwikkelingen, zoals de stelselwijziging jeugd en nieuwe opvattingen over ziekte en gezondheid. Uitgangspunt is dat vooral gekeken wordt naar wat jeugdigen nodig hebben om gezond op te groeien, zich aan te passen, zelfredzaam te zijn en zich aan te passen aan de samenleving, naast wat ouders nodig hebben om hun kind(eren) gezond op te voeden.

Op 25 juni jl. heeft de staatssecretaris van VWS, drs. Van Rijn, in een kamerbrief zijn reactie op het advies gestuurd aan de Tweede Kamer. De staatssecretaris kent de JGZ een sleutelpositie toe in de omgeving van- en netwerken rond jeugdigen behouden. Die rol in de infrastructuur voor jeugd moet de JGZ behouden, ook als andere zorg voor jeugd vanaf 2015 als verantwoordelijkheid van de gemeenten ingevoerd wordt.

De staatssecretaris wil de kern van het huidige basistakenpakket handhaven: alle kinderen in beeld, monitoren en signaleren, screenen en vaccineren. In het nieuwe basistakenpakket JGZ ligt het accent op ontzorgen en normaliseren om onnodige medicalisering tegen gaan. Van Rijn verstaat onder normaliseren: “het op basis van een inschatting van de zorgbehoefte verhelderen van problemen, aangeven wat tot de normale ontwikkeling behoort en de zorg van ouders wegnemen”.

Wijzigingen in de jeugdgezondheidszorg

De JGZ beoogt met het nieuwe basistakenpakket de zorgbehoefte in te schatten, voorlichting, advies, instructies en begeleiding te geven in het kader van het versterken van de eigen kracht en zo nodig tijdig passende hulp in te schakelen of toe te leiden naar zorg. De JGZ werkt hierin samen en stemt af andere (jeugd)professionals. Ook het adviseren t.b.v. collectieve maatregelen wordt onderdeel van het nieuwe takenpakket.

De JGZ krijgt de taak om, in samenwerking met betreffende scholen en gemeente, een extra contactmoment voor adolescenten te realiseren, dat aansluit bij de lokale situatie. De middelen hiervoor komen uit het gemeentefonds. Ook wordt de JGZ een rol toebedeeld in de toeleiding naar Voor- en Vroegschoolse Educatie. Onderdelen die expliciet aan het basistakenpakket worden toegevoegd zijn: over- en ondergewicht, kindermishandeling (incl. shaken baby syndroom en vrouwelijke genitale verminking), internetgebruik en school-/ziekteverzuim/schooluitval.

Activiteiten die niet voor alle kinderen nodig zijn, worden niet in het basistakenpakket opgenomen, zoals specifieke (zorg- of voorlichting)programma’s , interventies en maatregelen. Deze activiteiten worden gefinancierd vanuit de Zorgverzekeringswet, de voorgenomen Jeugdwet of Wet Publieke Gezondheid.

Nieuwe stijl van werken jeugdprofessionals

De stelselwijziging jeugd en het nieuwe basistakenpakket vraagt van jeugdverpleegkundigen een nieuwe stijl van werken. Het biedt hen de mogelijkheid op sleutelposities hun rol in de omgeving van- en het netwerk rond jeugdigen in te nemen, zowel vanuit het Centrum Jeugd & Gezin als in zorgstructuren van (voor)schoolse voorzieningen. In het organiseren van tijdige- en passende zorg op maat werken zij integraal samen met ketenpartners en kunnen zij de zorg op zowel casus- als ketenniveau coördineren. Jeugdverpleegkundigen staan dicht bij ouders en kind, zijn laagdrempelig en komen makkelijk binnen bij zowel ouders en jeugdigen thuis als op scholen. Dit biedt hen de mogelijkheid een belangrijke bijdrage te leveren aan het versterken van eigen kracht van ouders en jeugdigen en het normaliseren van groei en opvoeding. De JGZ speelt in het kader van publieke gezondheidszorg, in op maatschappelijke vragen. Dit vraagt van jeugdverpleegkundigen een scherp bewustzijn van de vertaalslag van zorg op individueel- naar collectief niveau. Jeugdverpleegkundigen kunnen bijdragen aan beleidsadviezen richting gemeenten en/of scholen, op basis van collectieve gegevens van jeugdigen.

De concurrentieslag voor zorg- en voorlichtingsprogramma’s en interventies die niet in het basistakenpakket vallen, vraagt van hen dat zij zich bewust zijn van de eigen competenties. Zij moeten hun expliciete meerwaarde kunnen aangeven aangaande kennis van normale- en afwijkende groei en ontwikkeling, het geven van opgroei- en opvoedondersteuning en voorlichtingscampagnes in het kader van schoolgezondheidsbeleid en het coördineren van zorg.

Dit vraagt tevens om kennis van de jeugdketen en samenwerkingspartners en bewustzijn van welke competenties jeugdprofessionals te bieden hebben.

Jeugdverpleegkundigen anticiperen met deze nieuwe stijl van werken op de voortdurende veranderingen die de publieke zorg voor jeugd met zich mee brengt en zijn daarmee beter in staat hun rol en positie in te nemen, zowel binnen de jeugdgezondheidszorg als binnen het lokaal jeugdbeleid.

Commissie de Winter: nieuw basistakenpakket JGZ

Bekijk nu onze opleiding Jeugdverpleegkunde en ontdek wat de nieuwe stijl van werken is voor jeugdverpleegkundigen.

Plaats ook een reactie

CAPTCHA This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.