• 21 januari 2014
  • Door: Coen Toebosch

Halverwege januari zijn de meeste goede voornemens die mensen bij de jaarwisseling voor zich zagen al totaal vervaagd of zelfs in het water gevallen. Is het überhaupt wel de bedoeling dat voornemens worden gerealiseerd? Dan hadden we dat toch beter in de vorm van een doelstelling kunnen formuleren. Is dat immers niet hoe we dat ook in onze werksituatie doen? Vaak wordt er dan ook nog op gewezen dat we die doelstelling Specifiek Meetbaar Actiegericht met Resultaat in een bepaalde Tijd (SMART) moeten formuleren. Het is niet eenvoudig om goede, uitdagende doelen te formuleren. Vaak zijn ze te specifiek en op te korte termijn geformuleerd. Ook geven ze niet de juiste richting, zijn ze geen inspiratie en/of zijn ze te abstract. Daarnaast zijn ze te ver weg en zijn ze te actiegericht en geven ze geen informatie over de te nemen stappen.

Het doel voorbij het doel

In de sportwereld zijn we gewend om wél hele specifieke doelstellingen te formuleren. Zo weet Ranomi Kromowidjojo al in 2008 dat ze in de olympische finale op 2 augustus 2012 een tijd van 53.00 moet zwemmen op de 100 meter om een gouden medaille te bemachtigen. Het hele trainingsschema voor die 4 jaren met opbouw, planning en tijden zijn erop gericht om dat doel te realiseren. Joop Albeda zei altijd al dat je focus moet hebben op het doel voorbij het doel. ‘Wanneer je bij de olympische spelen gefocust bent op het halen van de olympische finale dan is de kans groot dat je hem verliest. Het doel voorbij dat doel is dat je de goede medaille krijgt omgehangen en dat het Wilhelmus wordt gespeeld’. Marc Lammers stelt juist dat een coach niet gefocust moet zijn op het doel, maar op het proces omdat je als coach het proces kunt beïnvloeden en het doel niet.

Topsport versus het bedrijfsleven

Natuurlijk is het onmogelijk om een directe relatie met het bedrijfsleven of het ‘echte leven’ te leggen. Toch zien we in heel veel situaties waar topprestaties worden gevraagd heel veel aandacht voor het formuleren van doelen, de opbouw en de relatie tussen die doelen. Ook het evalueren van de prestaties en de impact die dat heeft op de opbouw vraagt aandacht. Ik zie dat veel bedrijven(en mensen) dit veel minder zorgvuldig doen, waarbij het dan ook de vraag is of ze zo wel topprestaties mogen verwachten? Zo zien we vaak dat het doel achter het doel ontbreekt wanneer we het hebben over jaarplannen of zelfs over meerjarenplannen. Omdat in veel gevallen niet duidelijk is of, en op welke wijze, die gerelateerd zijn aan de strategie van het bedrijf. Dat is waarschijnlijk wat Joop Albeda bedoelde met het doel achter het doel. Ook zien we veel plannen met financiële data, maar is onduidelijk welke activiteiten moeten worden ontplooid om die omzet of winst ook daadwerkelijk te behalen. Dat is wat Marc Lammers bedoelt met het beïnvloeden van het proces. Wanneer we kijken naar ontwikkelplannen en de opbouw daarvan dan blijven die natuurlijk ver verwijderd van de specifieke doelen die Ranomi zichzelf stelt. Zeker de voortdurende feedback op de geleverde prestaties ontbreekt meestal in de ‘echte wereld’.

Het Gedurfde Grote Dappere Doel

Iets wat ik persoonlijk vaak observeer is dat het niet mis gaat bij de opbouw van doelstellingen, maar dat de inschatting van de huidige situatie totaal verkeerd is. Er is voldoende neurologisch onderzoek gedaan naar de inschatting van mensen om te weten dat mensen zichzelf verkeerd beoordelen. Gemiddeld schatten mensen zichzelf te positief in, slechts de echte depressieven onder ons blijken een realistische inschatting te maken van hun eigen prestaties. Deze slechte inschatting zal best wel een functie hebben, maar maakt het stellen van haalbare ambitieuze doelen echter alleen maar moeilijker.

Om dit probleem op te lossen heeft Jim Collins in Built to Last (verplichte managementliteratuur) de BHAG geïntroduceerd. The BHAG is een Big Hairy Audicious Goal (het Grote Gedurfde Dappere Doel); een super uitdagende doelstelling voor 10 tot 30 jaar. Een degelijk doelstelling geeft richting, kan mensen verbinden en geeft energie en inspiratie. Het is de grote ondernemersdroom of the American Dream en dat geeft richting aan het handelen van mensen. Collins schrijft in Built to last dat bedrijven met een BHAC aanzienlijk beter presteren dan bedrijven zonder BHAG. Dus voor betere prestaties formuleer uw eigen BHAC en heeft u daarbij hulp nodig of tussentijdse feedback om scherp te blijven ga naar www.avansplus.nl. Wij denken graag met u mee!

Coen Toebosch is Algemeen directeur bij Avans+ en is te volgen op Twitter via @CoenToebosch

 

Plaats ook een reactie

CAPTCHA Deze vraag dient om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam-inzendingen te voorkomen.